ΟΤΑΝ Η ΤΡΑΠΕΖΑ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΤΟΝ ΘΕΟ ΤΗΣ

Του Κώστα Βαξεβάνη

     Η Τράπεζα Marfin και ο όμιλος MIG, υπό τον Αντρέα Βγενόπουλο, χαρακτηρίστηκαν τα τελευταία χρόνια ως επενδυτικό θαύμα. Μεγάλες επενδύσεις, σχέσεις με επενδυτές του εξωτερικού, εξαγορά εταιριών και ένα εταιρικό προφίλ στηριγμένο στην προσωπική αντίληψη του ιδρυτή τους, που ήθελε να δείχνει πως δεν μοιάζει με κανέναν άλλο. Και δεν έμοιαζε. Μόνο που το θαύμα κρατά τρεις μέρες. Τα προβλήματα στον όμιλο MIG είναι πια εμφανή. Οι συνδεδεμένες με τον MIG τράπεζες δεν έχουν την αίγλη που εμφάνιζαν και το ερώτημα -όπως για όλες τις τράπεζες- είναι αν έχουν και λεφτά. Κι όμως, η Marfin Bank είχε προνομιακή σχέση με τον Θεό και τα θαύματα. Είναι η τράπεζα με ειδίκευση στη χρηματοδότηση μοναστηριών που γίνονται ξαφνικά επενδυτές. Δύο ιερά σκάνδαλα, ένα στη Μονή Εμαούς και βέβαια αυτό του Βατοπεδίου, προέκυψαν από μια επιχειρηματική δραστη-ριότητα με τις «ευλογίες» του Θεού και τη χρηματοδότηση από τις τράπεζες του ομίλου Marfin.

     Η αποκάλυψη του σκανδάλου του Βατοπεδίου από το «Κουτί της Πανδώρας», το 2008, ξεδίπλωσε τα επόμενα 4 χρόνια το κουβάρι μιας πολιτικοοικονομικής συνδιαλλαγής. Μια χούφτα μοναχοί, οι οποίοι αντικατέστησαν το Ευαγγέλιο με το μπλοκ επιταγών, κατάφεραν να εξασφαλίζουν δημόσια γη που δεν τους ανήκε και στη συνέχεια να την ανταλλάσσουν με ακριβά φιλέτα γης σε όλη την Ελλάδα.

     Γράφτηκαν χιλιάδες σελίδες για υπουργούς, το Μέγαρο Μαξίμου, τις offshore εταιρίες που δημιουργήθηκαν για να τζογάρουν, αλλά ελάχιστα για μια οικονομική προϋπόθεση του σκανδάλου: τη σχέση με τις τράπεζες. Αν δεν υπήρχαν οι τράπεζες, δεν θα υπήρχε σκάνδαλο Βατοπεδίου. Οι τράπεζες ήταν αυτές που έδωσαν τα πρώτα κεφάλαια στην ομάδα Εφραίμ για να αγοράσει ακίνητα. Και ο Ακης Τσοχατζόπουλος ήταν αυτός που «εκπαίδευσε» το Βατοπέδι στο πώς γίνονται οι αποτελεσματικές και κρυφές μπίζνες με τις offshore εταιρίες του. Οι τράπεζες Πειραιώς, Εμπορική και εκείνες του ομίλου Marfin δίνουν δάνεια στο Βατοπέδι, το οποίο ξεκινά το real estate. Λίγο αργότερα, όμως, το παιχνίδι επεκτείνεται. Το Βατοπέδι, με τη δανειοδότηση της Marfin, παίρνει δάνεια με οποία αγοράζει ακίνητα, αλλά κυρίως μετοχές του ομίλου MIG. Είναι η εποχή της ευστάθειας των τραπεζών και βέβαια της ασυδοσίας και των κερδών τους. Τραπεζίτες πηγαινοέρχονται με ελικόπτερα στο Αγιο Όρος, παίρνουν κομποσκοίνια και αφήνουν συμβόλαια χρηματοδότησης.

Ακης ο «εκπαιδευτής»

     Το 2007, η Ιερά Μονή Βατοπεδίου κάνει μια πολύ ενδιαφέρουσα επένδυση για μοναστήρι. Αγοράζει ένα κτίριο στην οδό Κηφισίας 7, έναντι έξι εκατομμυρίων ευρώ. Η αγορά γίνεται με δάνειο από την τράπεζα Marfin Egnatia Bank και πωλητής είναι η offshore εταιρία TORCASO. Σήμερα είναι γνωστό από την εισαγγελική έρευνα πως αποτελούσε μία από τις offshore εταιρίες του Άκη Τσοχατζόπουλου, μέσω των οποίων γινόταν το ξέπλυμα χρήματος από μίζες με την αγοραπωλησία ακινήτων. Η ανάληψη του δανείου από τη Marfin γίνεται με έξι επιταγές του ενός εκατομμυρίου. Πέντε από τις επιταγές (5 εκατομμύρια) κατατέθηκαν από τον Γιώργο Σαχπατζίδη σε λογαριασμό που διατηρούσε. Το ένα εκατομμύριο όμως αναλήφθηκε σε μετρητά από τον ίδιο.  Η Marfin, αν και βλέπει πως το ένα εκατομμύριο προέκυπτε από  επιταγές που είχε εκδώσει η ίδια για δάνειο, δεν θεωρεί αναγκαίο να ενημερώσει την Αρχή για την αντιμετώπιση ξεπλύματος μαύρου χρήματος. Η ότι δηλαδή ένα πρόσωπο τρίτο που δεν σχετιζόταν με τις εταιρίες πραγματοποίησε μια περίεργα μεγάλη ανάληψη.

     Ένα χρόνο αργότερα, ο μοναχός Ευδόκιμος κάνει ανάληψη 500.000 ευρώ από λογαριασμό του Βατοπεδίου, χωρίς και πάλι να ενημερωθεί η Αρχή για το μαύρο χρήμα. Η περίεργη οικειότητα που φαίνεται από τις συναλλαγές Βατοπεδίου και Marfin στην υπόθεση που εμπλέκεται η offshore Τσοχατζόπουλου είναι ένα τμήμα των καλών τους σχέσεων.

     Όπως πλέον έχει αποδειχθεί από το πόρισμα της Τράπεζας της Ελλάδος, που προέκυψε μετά από αίτημα των Κοινοβουλευτικών Επιτροπών που διερεύνησαν το σκάνδαλο Βατοπεδίου (και όχι με πρωτοβουλία της Τράπεζας της Ελλάδος, όπως θα έπρεπε),από τις 30 Ιουνίου 2006 έως τις 8 Αυγούστου 2008 η Τράπεζα Marfin χρηματοδότησε τη Μονή Βατοπεδίου με 156,9 εκατομμύρια ευρώ σε δάνεια. Το εντυπωσιακό δεν είναι ότι ένα μοναστήρι δανειοδοτείται σαν να είναι η μεγαλύτερη πετρελαϊκή επιχείρηση στη χώρα, αλλά το τι ακριβώς γίνονται τα δάνεια. Σύμφωνα με την έκθεση της Τράπεζας της Ελλάδος, τα 115 από τα 157 εκατομμύρια δίνονται για την αγορά μετοχών των εταιριών του ομίλου MIG. Δηλαδή οι τράπεζες που σχετίζονται με τον όμιλο MlG δανειοδοτούν το Βατοπέδι και τα χρήματα ανακυκλώνονται ως αύξηση μετοχικού κεφαλαίου.

Όλα καλά κι όλα ωραία

Τα δάνεια από τις τράπεζες του ομίλου Marfin μοιράστηκαν ως εξής:
* 4 30,2 εκατομμύρια τοποθετήθηκαν στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου του MIG, που έγινε τον Ιούλιο του 2007. (Θα δούμε παρακάτω πώς ακριβώς έγινε αυτή η αύξηση των 5,2 δις.)

* 6,3 εκατομμύρια τοποθετήθηκαν σε μετοχές του ΥΓΕΙΑ του ομίλου MIG.

* 4,79 εκατομμύρια τοποθετήθηκαν σε μετοχές της Marfin Popular Bank, που αποτελούσε βασικό κομμάτι στο τραπεζικό σύστημα του MIG.

*  10,4 εκατομμύρια δόθηκαν για να αγοραστούν μετοχές της VIVARTIA, η οποία ήταν αντικείμενο εξαγοράς του MIG.

* 4 εκατομμύρια δόθηκαν για συμμετοχή στην εταιρία Singular Logic,του ομίλου MIG.

* 600.000 πήγαν στην ΑΝΘΕΜΙΑΣ, εταιρία στην οποία συμμετείχε το Βατοπέδι και έπαιξε ρόλο στις ανταλλαγές.

* 21,7 εκατομμύρια εξόφλησαν προηγούμενα δάνεια σε τράπεζες του ομίλου Marfin.

* 22,7 εκατομμύρια δόθηκαν για αγορά επιπλέον μετοχών MIG.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η «επένδυση» 30 εκατομμυρίων σε μετοχές του ΟΤΕ. Το Βατοπέδι εμφανίζεται να αγοράζει μετοχές από 12.9.2007 έως 14.9.2007. Τις πουλάει αμέσως μετά τις εκλογές (20.9) και επενδύει τα λεφτά σε εταιρίες συμφερόντων του ομίλου. Το παιχνίδι με τις μετοχές δεν είναι άσχετο με την πώληση του ΟΤΕ στον γερμανικό τηλεπικοινωνιακό κολοσσό.

Η μονή Βατοπεδίου παίρνει τα δάνεια με εγγυητή την κυπριακή Rassadel, η οποία τότε εμφανιζόταν ως εταιρία ιδιοκτησίας του Αθου Κοιρανίδη. Η εταιρία έχει μετοχικό κεφάλαιο μόλις 1.000 λίρες Κύπρου, αλλά εγγυάται τη δανειοδότηση 175 εκατομμυρίων. Επιπλέον, όπως προκύπτει από τα έγγραφα, την εποχή εκείνη δεν διαθέτει καν νομιμοποίηση στην Ελλάδα.